کتام

 

زمانی که تونی بلر در انگلستان بر سر کار آمد گفت: «این دولت نماینده بازگشت به مدرنیسم است.» او از جامعه ای سخن می­گفت که نگاهش رو به آینده است. بر اساس همین دیدگاه بحث ایجاد ساختمانی در لندن به عنوان شهرداری لندن مطرح گردید که نماد چنین تفکری باشد.

تالار شهر یا (city hall) مکانی است برای کلیه امور اجتماعی شهر. این تالار در درجه نخست فضای استقرار انجمن ها و شوراهای شهر و سپس مرکزی برای گردهم آیی های عمومی و ارتباط و تعامل میان مردم در عرصه مسائل شهری است. نقش این فضا در دنیا گرد­هم­آوری شهروندان و ترغیب آنها برای مشارکت در امور شهری است. تالار شهر متعلق به همه مردم شهر است و نماد معمارانه­ای از دموکراسی است. (متأسفانه در ایران تالار شهر وجود ندارد)

این طرح در جنوب رود تایمز واقع شده ­است. نورمن فاستر به همراه تیمی گسترده از مهندسین، سازه ی تخم مرغی شکلی طراحی کرد که شهرداری و شورای شهر لندن را در خود جای داده اند. ساخت این پروژه از سال 2000 شروع شد و تا سال 2002 ادامه یافت. از زمان شروع این پروژه آشکار بود که تیم طراحی و ساکنان آتی آن بر آنند تا ساختمانی پدید آورند که مثالی برای یک ساختمان با مصرف پایین انرژی باشد. مصرف انرژی در این بنا تا 75 درصد نسبت به ساختمان های مشابه کمتر است.

موضوع اصلی در طراحی پوشش این ساختمان محدود کردن بارهای سرمایش و گرمایش بود. هندسه نامتعارف سازه GLA طوری طراحی شده که هر دیواره شیشه ای با زاویه متفاوتی نسبت به دیگری قرار گیرد. این دیواره ها با استفاده از تحلیل های نورپردازی سه بعدی و روش شبیه سازی نور روز طراحی شدند. هدف این بود که بیشترین جذب گرمای خورشیدی درنما وجود داشته باشد.

هوای تازه از طریق دریچه های مشبک جاسازی شده در کف سطوح اداری تأمین می شود. در زمستان یک چرخه حرارتی رطوبت پذیر برای رطوبت دهی به هوای مکیده شده استفاده می­گردد. در تابستان وقتی دمای هوای خارج از هوای داخل زیادتر است، همان چرخه حرارتی هوای تازه ورودی را از قبل خنک می سازد. تهویه کننده­های بازشویی در محیط اداره ها نیز تهویه طبیعی را به عهده دارند. دیوار های عایق­بندی شده هم نقشی مناسب خود ایفا می کنند.

 

آب گرم این ساختمان توسط دو گرم کننده گازی با کارایی بالا تأمین می شود. آب گرم با روش همرفت بخش های اداری، اتاق­های جلسات و لابی ورودی را گرم می کنند.

در تابستان علاوه بر چیلر برقی، درجه حرارت توسط تیرهای سرد خنک نگه­داشته می­شود. این تیرها در سقف قسمت اداری قرار­دارند. آب اصلی خنک شده از اعماق چاه ها توسط دو پمپ زیر آبی تأمین
می­گردد و بعد از خنک سازی ساختمان در فلاش تانک های سرویس بهداشتی و آبیاری فضای سبز بیرون به کار می رود. آب مازاد به درون رود تایمز تخلیه می گردد.

ساختمان در جهت شمالی و جنوبی متقارن است. انحنای این ساختمان در جهت شمالی جنوبی به گونه­ای است که حداقل سطح را در ضلع جنوبی در معرض تابش مستقیم خورشید داشته باشد. همچنین در این ضلع، حالت پله ای طبقات موجب می شود هر طبقه روی طبقه زیری خود سایه بیندازد و تابش مستقیم تعدیل شود.

سازه نگهدارنده این فرم حاصل تعامل معماران و مهندسان است. ستون­های مایل نیروهای بزرگی­که به این شکل منحنی با شیب تند وارد می شوند را کنترل می­کنند­. شبکه­ای از تیرهای فولادی به هسته بتنی مرکزی بسته شده ­است، نیروهای افقی مورد نیاز برای تثبیت ستون­ها را تحمل می­کند. در سازه فولادی از گره دوکی استفاده شده است.

پوسته شفاف و شیشه ای ساختمان نماد شفافیت دولت است. مردم می توانند در داخل ساختمان حرکت کنند از قسمت های تفریحی آن استفاده کنند در رمپ 500 متری آن حرکت کنند و نمایندگان خود را در حال کار ببینند.

 

منابع:

detail2002. vol9.

فصلنامه معماری و فرهنگ/ شماره 14

آبادی/شماره 32

http://zorwan.persianblog.ir/

چند تا پوستر برای دومین همایش وبلاگ نویسان. از لحاظ گرافیکی یک ایده رو دنبال کردم. تقسیم بندی ها تقریباً یک شکل اند. و این البته به خاطر محدودیت زمانی ای بود که داشتم. منتظر بیان اشکالاتش هستم

از گذشته های دور، مفهوم فرهنگی فضا و شرایط آب و هوایی ایران سبب شکل گیری نوع خاصی از فضای شهری شده که “ بازار ” خوانده می شود و این اصطلاح در زبان های دیگر نیز راه یافته است.

در این نوع فضاهای شهری اصناف و پیشه وران که مشاغل یکسانی دارند در دکان های نزدیک به هم یا در “تیم و سرا” گرد می آیند و مجموعه فضایی همبسته ای را ایجاد می کنند. چنین آرایش و ترتیب فضایی به خریدار امکان می دهد که خواسته و کالای خود را به ” ارزانترین بها و به نحو دلخواه و بی عیب و متناسب با اقتصاد خانواده تهیه کند“

ریشه واژه بازار از وهاچار پارسی میانه است که به معنی بَها-زار (محل ارائه بها و قیمت) بوده است. پسوند -زار (در پهلوی -چار) به معنی محلی است که از چیزی فراوان یافت می‌شوند. (نمونه: چمنزار، درختزار).

بازار شبیه ستون فقراتی است که در درون بافت های اندامواره شهری ریشه دوانیده و نظام حیات شهری را نگهداری می کند. انشعابات این ستون فقرات در امتداد راسته های اصلی گسترده شده و تا دروازه ها رسیده و نظام حیات شهری را در درون این کالبد برپا می دارد. بنابر این، بازار نیز مانند ستون فقرات شکلی خطی دارد که در محدوده ای که مرکز تصمیم گیری و اداره نظام حیاتی شهر است به صورت نقطه ای در می آید و دوباره به شکل خطی ادامه ی مسیر می دهد.

این ستون فقرات در اصلی ترین بخش خود مانند خطی پهن و ضخیم است و در راسته های اصلی و نزدیک دروازه ها شکل آن به صورت خطی باریک در می آید که تنها نگهدارنده بخش کوچکی پیرامون خود خواهد بود (بازارچه محلات).

راسته های بازار کار مهره ها و بندهای این ستون فقرات را انجام می دهند که با مؤلفه های کالبدی و ذهنی از دیگر راسته ها متمایز می شوند.

شکل هندسی هر راسته اغلب با وجود عنصری شاخص مانند سرا یا کاروانسرا یا مسجد و حمام که در کنار حجره ها و در تلفیق با آنها قرار گرفته اند تعریف می شود. این شکل در کناره های بیرونی آن با زوایای راست گوشه معین می شود.

هر یک از راسته ها از بندهای تشکیل دهنده راسته اصلی بازارند و در امتداد مسیر اصلی تشکیل شده اند. اجزای مجموعه گاه بنا به پیچش بازار اشکال ذوزنقه و مانند آن پیدا می کنند. گذر راسته نیز مجرای اصلی عبور و جریان حیاتی بازار و محور اتصال راسته هاست.

در این ترکیب شکلی راسته ، واحد های خردتر یعنی حجره ها در مجاورت معبر واقع می شوند و با آن ارتباط مستقیم دارند.

ترکیب شکلی هر راسته تابع حرکت بافت اندامواره پیرامونش است که آن نیز تابعی است از هندسه طبیعی. هر راسته ضمن تبعیت از نحوه شکل گیری معین، از پویایی و تنوع ظاهری چشمگیری برخوردار گردد.

ترکیب این بندها مجموعه ای منظم و نظام مندی می سازد که ایجاد آرامش کرده و وحدت شکلی و بصری می آفریند.

محل تقاطع این راسته ها نقش مفصلی دارند و ترکیب شکلی خاص خود را پیدا می کنند و به چهار سوق یا سه راه تبدیل می گردند.

منابع : مکتب اصفهان در شهرسازی / از شار تا شهر